Zagrożenia dla żywności w produkcji podstawowej

Zagrożenia dla żywności w produkcji podstawowej image

Produkcja żywności wymaga szczególnej uwagi na każdym etapie. Poddaje się ją również ścisłej kontroli, żeby była zawsze w pełni bezpieczna dla ludzi. Aby było to możliwe, wytwórcy, rolnicy i przetwórcy, muszą przestrzegać restrykcyjnych norm prawnych oraz wielu dobrych praktyk.

Jak zatem powinna przebiegać produkcja żywności na pierwszych etapach, a zwłaszcza w produkcji podstawowej?

Czym jest produkcja podstawowa żywności?

W łańcuchach dostaw żywności funkcjonuje wiele różnych podmiotów, które zajmują się produkcją, dostarczaniem surowców, magazynowaniem i transportem gotowych towarów lub surowców. Każdy z nich podlega restrykcyjnym przepisom dotyczącym bezpieczeństwa i higieny, które precyzuje między innymi rozporządzenie nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 w sprawie higieny środków spożywczych. Dotyczy to również ogniw zajmujących się produkcją podstawową.

Co rozumiemy pod tym pojęciem? Do producentów podstawowych (pierwotnych) żywności zaliczamy ogniwa spożywczych łańcuchów dostaw, które zajmują się wytwarzaniem surowców pochodzenia zwierzęcego i roślinnego.

Wśród nich są gospodarstwa zajmujące się:

  • uprawą roślin (warzyw, owoców, zbóż, ziół, kiełków),
  • hodowlą zwierząt na potrzeby produkcji żywności (rzeźnych lub do pozyskiwania mleka, jaj itp.),
  • łowiectwem,
  • rybołówstwem,
  • zbieraniem grzybów, jagód itp.

Każdy producent pierwotny jest zobowiązany do złożenia wniosku o wpis do Rejestru zakładów podległych urzędowej kontroli organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Obowiązek ten wynika z ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006.

W takich przestrzeniach występuje spore ryzyko skażenia lub zanieczyszczenia żywności. Stąd należy w nich bezwzględnie przestrzegać wszystkich norm prawnych, opisanych w wyżej wymienionych ustawach.

Niebezpieczeństwa w produkcji pierwotnej – typy zagrożeń żywności

Istnieje wiele typów zagrożeń bezpieczeństwa żywności, które mogą pojawić się w produkcji podstawowej. Zalicza się do nich bowiem wszystkie czynniki, które powodują, że żywność staje się niebezpieczna dla zdrowia lub życia osób spożywających ją.

Aby zminimalizować ryzyko wystąpienia zagrożeń, producent musi zapewnić optymalne warunki na wszystkich etapach produkcji, składowania i transportu żywności, a także ograniczyć wszelkie czynniki ryzyka.

Jakie zagrożenia żywności mogą pojawić się w produkcji pierwotnej?

Zagrożenia fizyczne

Mianem zagrożeń fizycznych żywności określa się wszelkie substancje i materiały, które nie powinny znaleźć się w produktach spożywczych. Ich wystąpienie może się wiązać z uszczerbkiem na zdrowiu u konsumenta.

Do najczęściej występujących zagrożeń fizycznych zalicza się: piasek, kamienie, kości, ości, kawałki metalu, plastiku, szkła lub sznurka. Mogą one trafić do żywności z zanieczyszczonych surowców, uszkodzonych opakowań, zabrudzonych maszyn lub na skutek nieuwagi pracowników pracujących przy produkcji.

Zagrożenia chemiczne

Do zagrożeń chemicznych zalicza się wszystkie substancje chemiczne, które mogą być niebezpieczne dla zdrowia człowieka. Ich źródłem najczęściej są surowce, opakowania lub maszyny produkcyjne.

Zagrożenia chemiczne można podzielić na:

  • naturalne, czyli takie, które występują w surowcach (amygdalina w migdałach),
  • środowiskowe, znajdujące się w produktach z danego obszaru (metale ciężkie, pestycydy, nawozy),
  • technologiczne, czyli środki do dezynfekcji, smary, substancje antybakteryjne itp.

Spora część zagrożeń chemicznych (naturalnych i środowiskowych) występuje powszechnie w żywności i jest trudna do wyeliminowania ze względu na ich występowanie w niemal wszystkich dostępnych surowcach stosowanych do produkcji żywności.

Zagrożenia mikrobiologiczne

Do ostatniej kategorii należą wszelkie zagrożenia wynikające z obecności mikroorganizmów patogennych, czyli na przykład wirusów, bakterii, grzybów. Pojawiają się w żywności na drodze zaniedbań higienicznych lub niewłaściwego przechowywania i transportu.

Trzeba bowiem pamiętać o tym, że żywność zalicza się do produktów wrażliwych. Oznacza to, iż wymaga szczególnej troski oraz nieustannego kontrolowania i rejestrowania warunków, w których się znajduje.

Bezpieczna produkcja żywności – formy zabezpieczeń

Aby żywność była w pełni bezpieczna, należy bezwzględnie przestrzegać wszystkich zasad sanitarnych i higienicznych na każdym etapie produkcji, składowania i transportu. Pozwala to na zminimalizowanie ryzyka wystąpienia któregokolwiek z opisanych powyżej zagrożeń.

Od producentów pierwotnych, podobnie jak od pozostałych uczestników spożywczych łańcuchów dostaw wymaga się pełnej identyfikowalności żywności. Oznacza to możliwość prześledzenia historii każdego z surowców wykorzystanych w procesie produkcyjnym. Jest to wymóg niezbędny, pozwalający zachować wysoki poziom ochrony zdrowia i życia konsumentów.

Rolnicy i inni producenci pierwotni muszą monitorować żywność na każdym etapie procesu produkcji, przetwarzania i dystrybucji.

Oznacza to kontrolowanie każdej partii produktów, znakowanie poszczególnych surowców lub zwierząt, co pozwala na późniejszą szybką i bezproblemową identyfikację konkretnych partii towarów.

W przypadku wystąpienia jakichkolwiek wątpliwości co do jakości bądź bezpieczeństwa danej partii żywności, producent ma obowiązek wycofać ją z obiegu oraz powiadomić o tym fakcie stosowne służby kontroli sanitarnej lub weterynaryjnej.

Bezpieczeństwo ponad wszystko

Artykuły spożywcze to towary pierwszej potrzeby, bez których nie da się żyć. Mają ścisły związek z kondycją i zdrowiem człowieka, dlatego podlegają nieustannej kontroli. Producenci muszą dokładać wszelkich starań, żeby ich towary spełniały wszystkie normy, wyróżniały się jakością. Do tego celu stworzono szereg norm sanitarno-higienicznych, które gwarantują bezpieczeństwo produktów, a zatem również konsumentów.

reklama post

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *